Rip đĩa CD và AccurateRip là gì, cơ chế Ripping ra sao.

Tìm hiểu về Ripping CD, AccrateRip và những gì được lưu trữ trên đĩa CD (Compact Disc).

Vậy, Rip đĩa là gì, hay Ripping là gì ?

Thực chất Ripping là thuật ngữ người ta mô tả về quá trình Extract phần dữ liệu âm thanh trên CD và đóng gói nó thành dạng file để phần mềm dễ tương thích, do các chuẩn hoá trên máy tính ngày nay đã khác xưa rất nhiều rồi.

Vậy thứ gì được lưu trữ trên đĩa CD tiêu chuẩn (Red Book)?

Nó chính là những phần dữ liệu âm thanh được mã hoá, có tên gọi là LPCM (chính là cái lõi của các file Lossless hiện nay).
Các phần dữ liệu này được đánh dấu trên đĩa bằng Index – chỉ mục theo thứ tự, để đầu đọc có thể biết chính xác nó nằm ở đâu trên đĩa.
Mọi người cứ hình dung cái file index này nó tương tự file .CUE khi rip bằng EAC ấy.
Tất cả những phần dữ liệu âm thanh này đều dùng 1 thuật toán để mã hoá (encode), có tên gọi là LPCM.
Và các track âm thanh LPCM này được phân tách nhau bởi 1 loại khoảng trống có tên là GAP, đấy là lý do mỗi khi ta next bài trên đầu CD sẽ bị delay, bị “câm” mất khoảng vài giây rồi nhạc mới cất tiếng.
Nếu không có nó thì các track sẽ kêu liên tiếp dính tịt vào nhau, cũng không còn phân biệt được các track nên không thể next bài…
Ngoài ra, mãi sau này thì trên 1 số ít CD có thể có 1 loại file info, bên trong chứa thông tin cụ thể về đĩa đó như tag, date, hãng sx,…

CD ra đời vào những năm đầu 80, ở thời kì đó khái niệm máy tính và sức mạnh xử lý của các thiết bị số còn rất thô sơ, yếu ớt.
Ngay cả file WAV cũng chưa ra đời, phải đến tận 1991 thì Microsoft mới tạo ra và bắt đầu chuẩn hoá nó trên máy tính Windows.
Mãi sau này WAV mới phổ biến chứ thời kì đầu nó cũng chưa được biết đến 1 cách rộng rãi.
Nhân tiện, Windows 3.0 ra đời năm 1990, thời mà với đa số chúng ta máy tính như là 1 thứ gì đó kì quái, xa vời.
Ngày đó bộ nhớ máy tính còn không thể chứa nổi vài file WAV chứ đừng nói đến khái niệm chỉnh sửa hay Rip CD.
Tất nhiên là càng không thể có file Hi-Res hay thiết bị thu âm Hi-Res ở thời điểm những năm 90s cùi bắp này.
Cho nên nếu ai bảo có nhạc Hi-Res những album từ 90s về trước thì đừng tin, không có True Hi-Res đâu nha anh em?
Riêng AIF/AIFF của Apple thì có lịch sử lâu đời hơn, nó được tạo ra từ 1988.
Khốn nỗi lại không phổ biến bằng WAV vì máy Mac thời điểm đó cho đến mãi sau này vẫn rất đắt đỏ và cực ít người sử dụng.

Tại sao CD không lưu trữ theo cách bình thường như các đĩa Data ngày nay, như SACD, DVD, hay Bluray ?

– Sở dĩ nó không lưu CD dưới dạng file bình thường là do ngày đó chưa có các thiết bị phần cứng cũng như các định dạng file tối tân phức tạp như bây giờ.
– Để bộ cơ, bộ firmware quá giản đơn bên trong đầu CD của những năm đầu 80s có thể đọc được số dữ liệu “khổng lồ” này 1 cách nhanh nhất, hạn chế xử lý những thứ loằn ngoằn không cần thiết làm tốn kém tài nguyên và phức tạp hoá hệ thống.

Ngày đó người ta thô sơ, trình cùi đến mức còn không có nổi 1 cơ chế bảo vệ chống sao chép nào, dù là đơn giản nhất.
Hehe, chắc đội Sony/Phillips ban đầu nghĩ là trên đời này sẽ ko có file WAV/FLAC/AIF, …etc, không có thằng nào rip CD và chia sẻ chùa đâu (vì máy tính quá cùi), nên cũng đếch cần bảo vệ file. :))
Chắc chắn là họ đã không tiên liệu thế giới công nghệ sẽ phát triển nhanh như vũ bão chỉ trong vài năm sau đó.
Cho nên có thể nói anh em Sony/Phillips đã … ngủ quên trên chính bằng sáng chế CD, hay ví von như việc họ đã tạo ra ngôi nhà nhưng quên làm cái cửa và ổ khoá…. :v
Nhiều năm sau, mọi thứ đã thay đổi khi người ta tạo ra các loại đĩa đời mới như DVD, rồi SACD, rồi Bluray,…
Tất cả những loại đĩa quang thế hệ mới sau thời kì sơ khai của CD đều phải có cơ chế chống sao chép, bảo vệ dữ liệu.
Và quan trọng hơn, họ không còn dùng cơ chế lưu file giản đơn như CD nữa.
Hehe, bởi đầu CD nó đâu có xử lý nổi những thứ phức tạp như máy tính? Right ?
Một câu hỏi nữa đặt ra là tại sao họ không thay đổi định dạng hay cấu trúc CD trong nhiều năm sau đó để làm cho nó tốt lên?
Theo mình thì rất rất khó, khi mà cả nền công nghiệp âm thanh đã chuẩn hoá mọi thứ theo CD rồi thì chỉ cần 1 thay đổi nhỏ thôi sẽ phải trả giá.
Khi mà tất cả mọi thứ đều được chuẩn hoá theo CD một cách vũ bão, VÍ DỤ như thiết bị thu âm, sản xuất, sao chép, xuất bản rồi các thiết bị đầu cuối để chơi CD, cả một hệ sinh thái xoay quanh nó …v.v.
Mọi thứ liên quan đến CD đều đã phụ thuộc và gắn chặt vào nó, vậy nên chỉ cần thay đổi là ông SONY/Phillips méo mồm ngay.

Vậy cơ chế rip AccurateRip ra sao?

Nó chỉ đơn giản là checksum tất cả các file bên trong CD và đối chiếu với file khi ta tạo ra sau mỗi lần Rip.
Điều này dễ hình dung hơn khi mọi người nhét đĩa CD vào và bật phần mềm EAC lên, ngay lập tức nó sẽ báo là đĩa đó có Accurate hay không.
Lúc đó là EAC đã quét và tính toán ra hash của toàn bộ phần dữ liệu LPCM trên đĩa CD rồi đối chiếu với hash (CRC) trên hệ thống cơ sở dữ liệu của nó, với hàng triệu bản rip của toàn bộ người đã dùng EAC để rip file.
Nếu checksum khớp với số đông người đã rip CD đó thì nghiễm nhiên là có AccurateRip
Cơ chế rip file cũng vậy, nó sẽ checksum rồi đối chiếu hash của file gốc trên CD và file ta rip ra, nếu khớp nó sẽ báo ok.
Tiếp đến nó so với cơ sở dữ liệu AccurateRip trên Internet, khớp luôn nó sẽ báo hàng ngon, ngược lại nó sẽ tiếp tục rip đến bao giờ checksum khớp thì thôi.

Vậy đó, âm thanh trên CD không có gì bí ẩn hay thần thánh cả, nó chỉ là 1 loại dữ liệu đã được số hoá ở dạng thô sơ nhất, và cũng rất dễ để sao chép nguyên gốc 1 cách bình thường chứ ko có gì là phức tạp như thiên hạ đồn thổi.

PS: trong bài viết có những thuật ngữ như checksum, hash thì nếu ai chưa hiểu có thể google về nó, có đầy tài liệu tiếng Việt, tha hồ đọc.
Thanks for reading.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *